ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ

1 Հաշվի՛ր.

600 + 40 + 2 =642

642  – 40 =602

642 – 2 =640

642 – 600 =42

642 – 200 =442

642 – 30 =612

642 – 1 =641

642 – 31 =611

  • 125– 100 =25

2 Թվերը գրի՛ր տառերով.

106 – հարյուր վեց    

340 –երեք հայրուր քառասուն

550 – հինգ հայրուր

680-վեց հայրուր ութանասուն

280 – երկու հայրուր    ութսուն

373 –երեք հարյուր յոթանասուներեք

458 –չորս հայրուր հիսունութ

600 –վեց հարյուր

705 –յոթ հարյուր հինգ

670 -վեց հայրուր յոթանասուն

347 –  երեք հայրուր քառասունյոթ

3․ Օգտվելով գնացուցակում բերված տվյալներից՝ հաշվիր, թե որքան պետք է վճարել յուրաքանչյուր  հավաքածուի համար:

Գնացուցակ
Մատիտ20 դրամ
Ռետին40 դրամ
Վրձին180 դրամ
Գրիչ60 դրամ

ա) 10 մատիտ, 2 ռետին, 2 գրիչ 20×10=200+80+120=400

բ) 7 մատիտ, 2 ռետին, 4 գրիչ, 1 վրձին 20×7=140+80+240+180=640

գ) 6 մատիտ, 4 ռետին, 1 վրձին 120+160+180=460

4․ Համեմատի՛ր. 

452      <  730

347        > 344

878    =     878

857     >     537

747     <    754

546     =   546

325 + 500   >     231 + 500

510 + 400     =   510 + 400

747 – 400    <     747 – 100

5․ Հաշվի՛ր

100 + 100 =  200                     900 – 300 =600

300 + 200 = 500               800 + 100 =900

600 – 100 =500                       500 – 200 =300

  • 500– 400 =   100                       700 – 600 =100

6․ Լրացրո՛ւ պակասող թվերը

101102103 104105 106  107 108 109 110
900800700 600 500 400300 200 100 

                                                               Կոմիտաս

Մաս 2

Փոքրիկ Սողոմոնը շատ որբերի թվում հայտնվեց Գևորգյան ճեմարանում։ Նրանք ճեմարան ընդունվելու համար պետք է քննություն հանձնեին երգեցողությունից: Եվ ահա հասնում է Սողոմոնի հերթը։ Ծղոտի պես բարալիկ, թռչունի պես երկչոտ, կարմիր շապիկով, պոչավոր մաշված սոլերով, զարդանախշ գույնզգույն գուլպաներով պատանին լուռումունջ կանգնել էր կաթողիկոսի առաջ և չէր կարողանում պատասխանել նրա հարցերին, որովհետև հայերեն գրեթե  չգիտեր։ Վեհափառը, տեսնելով, որ տղան հայերեն չի հասկանում, ասում է տաճկերեն. «Դու զուր ես եկել այստեղ, որովհետև մեր ճեմարանում ամեն ինչ հայերեն են անցնում»: Սողոմոնի՝ «Ես էլ եկել եմ հայերեն սովորելու» պատասխանը շատ է դուր գալիս նրան, և կաթողիկոսն առաջարկում է տղային երգել… Սողոմոնը երգեց թուրքերեն: Առաջին անգամ Գևորգյան ճեմարանում թուրքերեն երգ էր հնչում… Բայց նա այնպե՜ս երգեց, այնպե՛ս գերեց կաթողիկոսին, որ հրաշալի ձայնի ու երգեցողության շնորհիվ դարձավ ճեմարանական… Ճեմարանում Սողոմոնը շատ արագ յուրացրեց թե՛ հին հայերենը, թե՛ նոր հայերենը։
 Գևորգյան Ճեմարանում ուսանելու տարիներին Սողոմոնը լսում էր իր դասընկերների երգած երգերը, որ սովորել էին իրենց մամիկներից և պապիկներից: Դրանք նաև Արեւմտյան Հայաստանի տարբեր կողմերի երգեր էին: Սողոմոնը սկսեց գրի առնել այդ երգերը, համեմատել, ընտրել ամենագեղեցիկը, մաքուրը, փորձեց մշակել: Դա եղավ նրա մեծ աշխատանքի սկիզբը։ Ճեմարանն ավարտելուց հետո Կոմիտասը նշանակվում է երաժշտության ուսուցիչ և վանքի երգչախմբի խմբավար։

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
  2. Ինչու՞ է Սողոմոնը առաջին անգամ թուրքերեն երգում, և ինչ ազդեցություն է դա թողնում կաթողիկոսի վրա։
    Սողոմոնը հայերեն չգիտեր, որովհետև բնակվում էր Թուրքիայում։Սողոմոնը երգեց թուրքերեն: Առաջին անգամ Գևորգյան ճեմարանում թուրքերեն երգ էր հնչում։ Բայց նա այնպե՜ս երգեց, այնպե՛ս գերեց կաթողիկոսին, որ հրաշալի ձայնի ու երգեցողության շնորհիվ դարձավ ճեմարանական…
  3. Գրի՛ր 5–6 նախադասությամբ, ինչպե՞ս է Կոմիտասն սկսել հավաքել և մշակել հայկական երգերը։ Հրապարակի՛ր բլոգումդ։
    Կոմիտաս-գիտնականը նպատակ ուներ աշխարհին ներկայացնել հայկական երաժշտական հարուստ մշակույթի ավանդույթները և ապացուցել, որ «հայն ունի ինքնուրույն երաժշտություն»։
    Անգնահատելի է Կոմիտասի ավանդը բանահավաքչության գործում։ Շրջելով հայաբնակ բազմաթիվ բնակավայրերով՝ հմուտ երաժիշտը ձայնագրել է հայ ժողովրդական երգարվեստի տարբեր ժանրերի պատկանող մի քանի հազար երգ՝ այսպիսով մոռացումից փրկելով հայ ժողովրդի ստեղծած մի ամբողջ մշակույթ։ Այդ երգերն իր գիտական և ստեղծագործական երկերի ատաղձն են կազմում։
  4. Ի՞նչ երգեր ես հիշում Կոմիտասից։
    Զար-Զնգը
    Կռունկ
    Լորիկ
    Խնկի ծառ
    Սոնա յար

ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ

Սովորողի անուն, ազգանուն

Դպրոց, դասարան

1 Հաշվի՛ր.

600 + 40 + 2 =

642  – 40 =

642 – 2 =

642 – 600 =

642 – 200 =

642 – 30 =

642 – 1 =

642 – 31 =

  • – 100 =

2 Թվերը գրի՛ր տառերով.

106 –     

340 –

550 – 500+50

680-

280 –     

373 –

458 –

600 –

705 –

670 –

347 –  

3․ Օգտվելով գնացուցակում բերված տվյալներից՝ հաշվիր, թե որքան պետք է վճարել յուրաքանչյուր  հավաքածուի համար:

Գնացուցակ
Մատիտ20 դրամ
Ռետին40 դրամ
Վրձին180 դրամ
Գրիչ60 դրամ

ա) 10 մատիտ, 2 ռետին, 2 գրիչ

բ) 7 մատիտ, 2 ռետին, 4 գրիչ, 1 վրձին

գ) 6 մատիտ, 4 ռետին, 1 վրձին

4․ Համեմատի՛ր. 

452      <  730

347        > 344

878         878

857          537

747         754

546        546

325 + 500        231 + 500

510 + 400        510 + 400

747 – 400         747 – 100

5․ Հաշվի՛ր

100 + 100 =                       900 – 300 =

300 + 200 =                       800 + 100 =

600 – 100 =                       500 – 200 =

  • – 400 =                          700 – 600 =

6․ Լրացրո՛ւ պակասող թվերը

101102103       
900800700